Jatiluwih is de plek op Bali waar je tussen uitgestrekte rijstterrassen kunt wandelen, met bergen op de achtergrond en landbouwvelden die nog dagelijks worden gebruikt. Anders dan bij de populaire rijstterrassen dicht bij Ubud draait het hier niet om één uitzichtpunt. Je komt vooral voor het landschap, de paden door de velden en het verhaal achter de traditionele irrigatie.
De rijstterrassen liggen in Tabanan, bij de hellingen van de Batukaru. Vanuit Ubud is dit een uitstap waarvoor je een groot deel van je dag reserveert. Wil je alleen een snel uitzicht tijdens een ochtendje Ubud, dan is Tegallalang praktischer.
Waar liggen de rijstterrassen van Jatiluwih?
Jatiluwih ligt in het westelijke binnenland van Bali, ten zuiden van het berggebied rond Batukaru. Je bereikt het via wegen langs dorpen, tempels en akkers. Vanuit Ubud is het al gauw een flinke autorit, waarbij bergwegen en het verkeer de reistijd beïnvloeden. Ook vanuit Canggu kun je Jatiluwih bezoeken, maar reken niet op een korte rit heen en terug.
Je komt met een auto en chauffeur het gemakkelijkst van het ene gebied naar het andere, zeker als je onderweg wilt stoppen. Rond de belangrijkste toegangen vind je parkeerplekken en warungs. Vanaf daar kijk je al uit over de terrassen, maar voor het landschap op zijn mooist trek je ook wandelschoenen aan.
Welke wandeling kun je in Jatiluwih maken?
Er zijn wandelpaden die door de terrassen en langs irrigatiekanalen lopen. Je kunt een relatief korte ronde kiezen of langer onderweg zijn. De routeborden en toegankelijke paden bepalen welke rondwandeling je die dag kunt maken. Maak daarom bij aankomst eerst een keuze op basis van de routeaanduidingen en de tijd die je hebt.
Een korte wandeling is voldoende om de vormen van de terrassen, de lage dijkjes en het stromende water van dichtbij te zien. Met meer tijd loop je verder weg van de drukst bezochte weg en krijg je andere vergezichten over de vallei. De grond kan nat en glibberig zijn, vooral na regen. Draag schoenen waarmee je over smalle paadjes kunt lopen en geef boeren en landbouwverkeer de ruimte.
Waarom staat Jatiluwih op de Werelderfgoedlijst van UNESCO?
Het landschap rond Jatiluwih maakt deel uit van het culturele werelderfgoed van Bali dat UNESCO in 2012 erkende. Het gaat om het grotere subak-cultuurlandschap en de verbonden watertempels, niet alleen om een mooi uitzicht over rijstvelden. Jatiluwih ligt binnen het beschermde gebied Catur Angga Batukaru.
Subak is een systeem waarin boeren gezamenlijk bepalen hoe irrigatiewater door de akkers stroomt. Via kanalen en waterverdelingen wordt het beschikbare water over de terrassen verdeeld. Tempelrituelen en afspraken tussen boeren horen bij die samenwerking. Zo zijn landbouw, lokale gemeenschap en landschap met elkaar verweven. Je ziet op de wandelpaden dus geen aangelegd decor, maar velden waarop rijst wordt verbouwd. De UNESCO-beschrijving van het Balinese subak-landschap geeft meer achtergrond bij deze bescherming.
Wanneer zijn de rijstvelden het mooist?
Jatiluwih ziet er niet in iedere maand hetzelfde uit. Na het planten kunnen de akkers vol water staan en de lucht weerspiegelen. Later zijn ze frisgroen, terwijl richting de oogst de kleuren veranderen. Op één wandeling kun je akkers in verschillende fases tegenkomen. Er is geen vaste maand waarin elk veld tegelijkertijd felgroen is.
Vroeg op de dag is het licht vaak zacht en heb je meer tijd om rustig te wandelen. Het bergachtige binnenland kan bewolkt zijn en de middag kan buien brengen. Dat maakt het landschap niet minder bijzonder, maar het verandert wel je zicht op de bergen en de staat van de paden.
Wat kun je bij Jatiluwih verwachten?
Rond de bekende uitzichtpunten vind je cafés en restaurants met zicht op de rijstterrassen. Dat is een fijne plek voor een lunch voordat je terugrijdt. Voor een langer bezoek hoef je niet je eigen eten voor de hele dag mee te nemen, maar een fles water onderweg is wel prettig.
Er wordt toegang geheven tot het toeristische gebied. Het bedrag en eventuele parkeerkosten kunnen veranderen. De lokale Jatiluwih-website is een bruikbare plek voor actuele bezoekersinformatie. Kies bij aankomst een gemarkeerde route en houd rekening met het feit dat sommige veldpaden onderdeel zijn van de landbouw en niet bedoeld zijn als vrije toegang.
Jatiluwih of Tegallalang bezoeken?
Tegallalang bij Ubud is de toegankelijke keuze voor een korte stop. Vanaf de hoofdweg kijk je een smalle vallei in, er zijn veel cafés en je loopt relatief snel naar een bekend fotopunt. Het kan daardoor ook druk zijn.
Jatiluwih is groter en heeft meer ruimte voor een lange wandeling door het agrarische landschap. Je bent er langer naartoe onderweg, maar kunt het erfgoed en de irrigatie veel uitgebreider ervaren. Wil je meerdere soorten rijstvelden vergelijken, kijk dan bij onze tien rijstvelden van Bali.
Waarmee combineer je Jatiluwih?
Wie vanuit het zuiden of Ubud richting de bergen rijdt, kan afhankelijk van de route ook de tempel Pura Ulun Danu Bratan bezoeken. Dat is een andere stop met uitzicht op een bergmeer en een tempel, geen verlenging van de wandeling bij Jatiluwih. Maak alleen zo’n combinatie als je voldoende tijd hebt om beide plekken te beleven.
Verblijf je een paar nachten in Munduk, dan kun je Jatiluwih overwegen als onderdeel van een autoroute door het bergachtige binnenland. Verwacht geen vlakke verbindingsweg: ook tussen noordelijke dorpen kunnen de ritten tijd kosten. Vanuit Ubud is een volledige uitstap naar Jatiluwih op zichzelf al een mooie dagbesteding.
